DEN HAAG – Sinds 2020 zijn er miljoenen euro’s van de Nederlandse belastingbetaler uitgegeven aan het beheer en de productie van sociale media voor ministers en staatssecretarissen. Uit recente gegevens blijkt dat alleen al voor externe inhuur minstens 3,5 miljoen euro is betaald. Daarnaast werken rijksbreed zeker 33 voltijdsmedewerkers volledig of gedeeltelijk aan de accounts van bewindspersonen. De werkelijke kosten liggen vermoedelijk nog hoger.

Uitgaven aan externe inhuur

Ministers maken steeds vaker gebruik van officiële sociale mediakanalen zoals Instagram, LinkedIn, X, Threads, Mastodon en Bluesky om beleid toe te lichten, foto’s van ontmoetingen met buitenlandse leiders te delen en filmpjes van toespraken te plaatsen. Voor deze content zijn externe fotografen, videomakers en communicatieadviseurs ingehuurd.

Bijvoorbeeld, het ministerie van Defensie gaf tussen 2022 en 2024 ruim 724.000 euro uit aan externe adviseurs voor de sociale media-accounts van Kajsa Ollongren en Christophe van der Maat. Volgens het ministerie was dit noodzakelijk na de Russische inval in Oekraïne, om de bevolking te informeren over oefeningen, opschaling en investeringen in defensie.

Het ministerie van Economische Zaken huurde tijdens de coronajaren ook extra personeel in. In 2020 werd meer dan 325.000 euro besteed aan externe ondersteuning, en in 2021 liep dit bedrag op tot meer dan 438.000 euro. Een medewerker besteed gemiddeld de helft van zijn of haar tijd aan de sociale media-accounts van bewindspersonen.

Vaste teams en stijgende kosten

Sinds 2025 neemt de externe inhuur af, maar de vaste teams van sociale media- en communicatieprofessionals zijn aanzienlijk groter geworden. De 33 voltijdsbanen kosten de belastingbetaler naar schatting minstens 3 miljoen euro per jaar. In 2026 waren er zelfs 67 voltijdsmedewerkers actief met communicatie en social media, hoewel een exacte verdeling per ministeries lastig te achterhalen is.

Naast het reguliere beheer worden losse producties ook apart gefactureerd. Voorbeelden hiervan zijn:

• Een livestream over excuses voor het slavernijverleden: ruim 6.400 euro
• Een infographic bij het regeerakkoord van kabinet-Jetten: 5.600 euro
• Afscheidstoespraak van Mark Rutte vanuit het Torentje: 8.200 euro

Deze producties benadrukken dat de kosten voor sociale media niet alleen uit personeel bestaan, maar ook uit aparte mediaproducties en technische ondersteuning.

Bereik en effectiviteit

Ministeries stellen dat sociale media essentieel zijn om burgers direct te bereiken en het beleid begrijpelijk uit te leggen. Toch blijkt uit voorbeelden dat het bereik soms beperkt is. Een video van minister Sjoerd Sjoerdsma over zijn werk in Brussel werd bijvoorbeeld slechts 13.700 keer bekeken.

Critici vragen zich af of de uitgaven in verhouding staan tot het daadwerkelijke bereik. Een ingewijde vertelde aan De Telegraaf: “Dat is veel geld voor het intikken van wat letters.” Het roept de vraag op of miljoenen euro’s belastinggeld efficiënt worden ingezet voor sociale media-communicatie.

Politieke en maatschappelijke discussie

Het gebruik van belastinggeld voor sociale media is een groeiend onderwerp van debat. Tegenstanders vinden dat het kabinet prioriteit moet geven aan direct tastbare beleidsmaatregelen, zoals gezondheidszorg, onderwijs en infrastructuur, in plaats van uitgebreide online campagnes.

Voorstanders stellen dat in een digitale samenleving het effectief communiceren met burgers cruciaal is en dat sociale media een moderne manier zijn om beleidsinformatie en beleidsverklaringen toegankelijk te maken. Zonder deze kanalen zouden veel burgers belangrijke informatie missen.

Specifieke voorbeelden van uitgaven

• Defensie investeerde honderden duizenden euro’s in professionele fotografie, videografie en contentcreatie.
• Economische Zaken besteedde tijdens de pandemie aanzienlijke bedragen aan externe adviseurs om updates en informatie te delen.
• Losse mediaproducties, zoals livestreams en infographics, worden apart gefactureerd en dragen bij aan de totale kosten.

Deze uitgaven laten zien dat de inzet van sociale media een complex proces is, dat naast het beheer van accounts ook een uitgebreid productieapparaat vereist.

Conclusie

Het overzicht van de uitgaven aan sociale media door Nederlandse ministers toont een substantieel gebruik van publieke middelen. Sinds 2020 zijn miljoenen euro’s besteed aan externe inhuur, vaste teams en losse producties. Hoewel sociale media onmiskenbaar een rol spelen in de communicatie met burgers, is het debat over de efficiëntie en proportionaliteit van deze uitgaven actueel.

Het blijft de vraag of het bereik van de content opweegt tegen de hoge kosten en of de huidige aanpak van sociale media daadwerkelijk bijdraagt aan een beter geïnformeerd publiek. Met de stijgende investeringen in personeel en mediaproducties zal het onderwerp ongetwijfeld een belangrijk punt blijven in politieke discussies en evaluaties van overheidsuitgaven.